Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi

I C 214/19

WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 28 lutego 2023 r.

Sąd Okręgowy w Łodzi VI Wydział Cywilnyw następującym składzie:Przewodniczący: SSO Anna KowalskaProtokolant: protokolant Jan Nowakpo rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. w Łodzina rozprawiesprawy z powództwa "Przyjaciele Zwierząt" w Warszawieprzeciwko "Schronisko dla Zwierząt", Jan Kowalskio ustalenie nieważności umowy1. oddala powództwo;2. zasądza od "Przyjaciele Zwierząt" w Warszawie na rzecz "Schronisko dla Zwierząt"   i Jan Kowalski solidarnie kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu   kosztów zastępstwa procesowego.

/-/ SSO Anna Kowalska

I C 214/19

UZASADNIENIE

"Przyjaciele Zwierząt" w Warszawie w pozwie skierowanym do Sądu Okręgowegow Łodzi przeciwko "Schronisko dla Zwierząt" oraz Jan Kowalski domagała się ustalenianieważności umowy nr PS/2022/01 z dnia 10 stycznia 2022 r. zawartej pomiędzy "Schronisko dla Zwierząt", a Jan Kowalski prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "Wyłapywanie Zwierząt". Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanych na jej rzecz kosztówpostępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że powyższa umowa jest sprzecznaz obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego, zaś interesprawny powoda w dochodzeniu roszczenia wynika ze statutowych celów "Przyjaciele Zwierząt", jakimi są ochrona zwierząt oraz zapobieganie ich krzywdzeniu (pozew wrazz uzasadnieniem k. 5-10).   Pozwani Jan Kowalski oraz "Schronisko dla Zwierząt" wnieśli o oddalenie powództwaw całości z zasądzeniem od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu, w tym kosztówzastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podnieśli, że umowa nie jest sprzecznaz obowiązującymi przepisami prawa ani zasadami współżycia społecznego. "Schronisko dla Zwierząt"wskazała na brak legitymacji po stronie powódki do wytoczenia powództwa w niniejszejsprawie (odpowiedzi na pozew k. 15-20, k. 22-27).   Powyższe stanowiska strony podtrzymały w toku procesu (bezsporne).   Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

   "Przyjaciele Zwierząt" działa na podstawie statutu. Obszarem jej działania jestterytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a siedzibą miasto Warszawa. Do głównych celów"Przyjaciele Zwierząt" należy niesienie pomoc zwierzętom skrzywdzonymprzez ludzi oraz zapobiegania i zwalczania źródeł takich zjawisk; leczenie, rehabilitacja zwierząti ochrona dziedzictwa przyrodniczego. "Przyjaciele Zwierząt" realizuje swoje cele poprzez nieodpłatnądziałalność pożytku publicznego w zakresie organizowania działań propagandowychi edukacyjnych z zakresu ochrony zwierząt, propagowania adopcji zwierząt i ich sterylizacji;współdziałania z instytucjami państwowymi, samorządowymi i charytatywnymi, policjąi strażą miejską; prowadzenia schronisk dla zwierząt domowych, zakładów opieki nadzwierzętami, organizowania adopcji zwierząt, organizowania sterylizacji zwierząt domowych;opieki weterynaryjnej i sterylizacji zwierząt domowych. Ponadto działa poprzez odpłatnądziałalność pożytku publicznego w zakresie prowadzenia schronisk dla zwierząt domowych,zakładów opieki nad zwierzętami; usług weterynaryjnych, w tym sterylizacji zwierzątdomowych oraz działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży karmy dla zwierząt;sprzedaży akcesoriów dla zwierząt; działalność wydawniczą;świadczenie usług reklamowych (statut "Przyjaciele Zwierząt" k. 30-35).   W dniu 10 stycznia 2022 r. Jan Kowalski zawarł z "Schronisko dla Zwierząt" reprezentowaną przez Annę Nowak umowę, na podstawie której miałdostarczać zwierzęta do prowadzonego przez nią schroniska. Zleceniobiorca zobowiązywałsię do przyjęcia zwierzęcia i objęcia go opieką zgodnie z wymogami stosownych ustaw(umowa k. 37-42).   "Schronisko dla Zwierząt" w Łodzi od dnia 20 stycznia 2021 r. wpisane jest do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną(wydruk k. 44).   W dniu 15 grudnia 2021 r. Rada Miejska Łodzi podjęła uchwałęnr 123/2021 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi orazzapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta Łodzi. Wykonanie powyższejuchwały zostało powierzone Prezydentowi Miasta i Straży Miejskiej. Celami przyjętegoprogramu było ograniczenie zjawiska bezdomności zwierząt oraz zapewnienie właściwejopieki bezdomnym zwierzętom domowym oraz wolno żyjącym kotom przebywającymw granicach administracyjnych Miasta Łodzi. Zgodnie z §4 punkty 2 i 3 załącznika nr 1 douchwały odławianiem i transportem bezdomnych zwierząt z terenu Miasta Łodzi miał sięzajmować uprawniony podmiot posiadający podpisaną z Miastem Łódź umowę na wykonanie usługi"Odławianie, transport, przygotowanie do adopcji i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętomw schronisku dla zwierząt, z terenu Miasta Łodzi w roku 2022". W roku2022 podmiotem świadczącym w/w usługi był Jan Kowalski z siedzibą w Łodzi, ul. Polna 1. Zgodnie z §6 punkt 1 załącznikanr 1 do uchwały podmiot odławiający bezdomne zwierzęta i posiadający umowę z podmiotemprowadzącym schronisko dla zwierząt (tj. Jan Kowalski z siedzibą w Łodzi, ul. Polna 1) miał współpracować w ramachwykonywania zadań z Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami i Schroniskiem dla zwierząt "Przytulisko" i Schroniskiem dla zwierząt "Bezpieczna Przystań"oraz Strażą Miejską (uchwała k. 45-50, program opieki k. 51-60).   W przedmiocie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargunieograniczonego (nr sprawy: ZP/2021/123) na usługę "Odławianie, transport, zapewnienieopieki oraz przygotowanie do adopcji bezdomnych zwierząt w schroniskach dla zwierzątpochodzących z terenu Miasta Łodzi w 2022 r." wpłynęły łącznie dwie oferty:Jan Kowalski oraz Adam Nowak. W dniu 20 grudnia 2021 roku w wyniku rozstrzygnięcia postępowania w sprawiezamówienia publicznego, Miasto Łódź zawarło z Janem Kowalskim umowęnr UM/2021/12/20, której przedmiotem było wyłapywanie, zapewnienie opieki orazprzygotowanie do adopcji bezdomnych zwierząt w schronisku dla zwierząt pochodzącychz terenu Miasta Łodzi w 2022 roku. Zamówienie obejmowało m.in. w najkrótszymmożliwym czasie zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierzątw znaczeniu przepisu art. 11 pkt 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt(umowa k. 61-70, procedura przetargowa k. 71-80).   Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w aktach dowodówz dokumentów, którym dał wiarę w całości, gdyż ich autentyczność i prawdziwość nie byłakwestionowana przez żadną ze stron postępowania, a ich treść nie budziła wątpliwości.   Sąd zważył, co następuje:   Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.   W pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle art.189 k.p.c. kryteriami ocenyzasadności żądania powoda są, po pierwsze posiadanie przez powoda interesu prawnego oraz,po drugie, istnienie lub nieistnienie stosunku prawnego lub prawa.   W świetle powyższego przepisu interes prawny jest merytoryczną przesłanką powództwao ustalenie, która, w sposób niezależny od innych wymaganych przez prawo materialne lubprocesowe okoliczności, warunkuje określony skutek tego powództwa. Interes prawnydecyduje zatem o dopuszczalności badania i ustalania drugiej przesłanki merytorycznej, jakąjest prawdziwość twierdzeń powoda, że wymieniony w powództwie stosunek prawny lubprawo istnieje.   W sprawach o ustalenie interes prawny rozumieć trzeba jako obiektywną potrzebęuzyskania określonej treści wyroku. Powód musi zatem udowodnić, że ma interes prawnyskierowania powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu, tj. osobie, która "stwarzaprzynajmniej potencjalne zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda" (tak SądApelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r., I ACa 123/19).   W tej sytuacji Sąd uznał, że interes prawny powoda w wytoczeniu powództwaw niniejszej sprawie wynikał ze statutowych celów "Przyjaciele Zwierząt" - niesieniapomocy zwierzętom skrzywdzonym i krzywdzonym przez ludzi oraz zapobiegania i zwalczania źródełtakich zjawisk, a także celu ochrony zwierząt. Tym samym Sąd podzielił pogląd panującyw orzecznictwie, iż ocena interesu prawnego Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami i organizacji społecznych musi byćpowiązana z badaniem ich ustawowych oraz statutowych zadań i kompetencji, tym bardziejw przypadku gdy chodzi o ochronę zwierząt, które same swojego interesu prawnegoi uprawnień bronić nie mogą (vide wyrok z dnia 10 marca 2019 r., sygn. akt II ACa 234/18)oraz że skoro zadaniem powodowej "Przyjaciele Zwierząt" jest ochrona zwierząt, a same zwierzęta niemogą bronić swojego interesu prawnego, legitymacja czynna powoda nie może byćkwestionowana. Powodowa "Przyjaciele Zwierząt" posiada więc legitymację procesową do wystąpieniaz pozwem w niniejszej sprawie (vide: wyrok z 25 kwietnia 2018 r. Sądu Okręgowegow Krakowie sygn. akt I C 123/17).   Przechodząc do oceny wystąpienia w niniejszej sprawie drugiej przesłankimerytorycznej, jaką jest prawdziwość twierdzeń powoda, że wymieniony w powództwiestosunek prawny lub prawo istnieje, należy wskazać, że zawarcie w dniu 10 stycznia 2022 r. przez "Schronisko dla Zwierząt" z Janem Kowalskim umowy nr PS/2022/01, o którejunieważnienie wnosił powód, było pomiędzy stronami okolicznością bezsporną.   Główne zarzuty powoda, podnoszone przez niego w toku procesu dotyczyły zawarciaprzez "Schronisko dla Zwierząt" umowy z dnia 10 stycznia 2022 r. z podmiotemnieuprawnionym do tego rodzaju działalności, tj. nieposiadającym zezwolenia naprowadzenie schroniska dla zwierząt.   Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierzątzapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnychgmin. Natomiast zgodnie z ust. 3 minister właściwy do spraw administracji publicznejw porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w drodzerozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych zwierząt. Zostały one określoneRozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 rokuw sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt. Stosownie do ust. 1zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dlazwierząt chyba, że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt.Odławianie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy,o której mowa w art. 11 cytowanej ustawy.   Jak wynika z treści art. 11a wyżej wskazanej ustawy Rada Miasta Łodzi corocznie do dnia31 marca podejmuje uchwałę dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi orazzapobieganiu bezdomności zwierząt. Program ten musi obejmować min. zapewnieniebezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt.   Podobnie w § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracjiz dnia 26 sierpnia 1998 roku w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierzątwskazano, iż działania w zakresie wyłapywania zwierząt bezdomnych, w szczególności psówi kotów, obejmują przewiezienie i umieszczenie zwierząt w schronisku.   Pod pojęciem schronisko dla zwierząt należy rozumieć miejsce przeznaczone do opiekinad zwierzętami domowymi spełniające warunki określone w ustawie z dnia 11 marca 2004 r.o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2018 r.poz. 1577). Prowadzenie schroniska dla zwierząt jest działalnością nadzorowaną, jestmożliwe po uprzednim zgłoszeniu zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowiweterynarii. Natomiast osoba prowadząca działalność nadzorowaną bez spełnienia wymagańweterynaryjnych przewidzianych dla określonego rodzaju i zakresu tej działalności,powodując przez to zagrożenie epizootyczne lub epidemiczne lub niewłaściwą jakośćzdrowotną produktów, albo prowadzi taką działalność bez stwierdzenia spełniania wymagańweterynaryjnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolnoścido roku (art. 85 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt orazzwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt). Ponadto zagadnienie prowadzenia schronisk dlazwierząt przez przedsiębiorców uregulowane zostało w ustawie z dnia 13 września 1996 r.o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach.   Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 wyżej wskazanej ustawy na prowadzenie przezprzedsiębiorców działalności w zakresie prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt,a także grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części wymagane jest uzyskaniezezwolenia. Wydanie przedmiotowego zezwolenia uwarunkowane jest spełnieniem przezubiegający się podmiot warunków określonych w drodze uchwały przez Radę Miasta Łodzi (art. 36ust. 3 w/w ustawy). Natomiast z treści art. 37 ust. 1 ustawy o utrzymaniu w czystościi porządku w gminach wynika, że prowadzenie działalność bez wymaganego zezwolenia(min. prowadzenie schroniska dla zwierząt) podlega karze aresztu lub karze grzywny.   Odnosząc powyżej wskazane uregulowania do stanu faktycznego ustalonego przez Sądw niniejszej sprawie należy jednoznacznie stwierdzić, że Jan Kowalski prowadzącydziałalność gospodarczą pod firmą "Wyłapywanie Zwierząt" nie posiadał stosownychzezwoleń na prowadzenie schroniska dla zwierząt. Faktu tego zresztą nie kwestionował.W celu wykonania umowy zawartej z Miastem Łódź posiadał on jednak zawartą umowęze schroniskiem "Bezpieczna Przystań", z postanowień której wynikało, że schronisko zobowiązywało sięprzyjąć przekazane przez pozwanego zwierzę i objąć je opieką. W przeciwieństwie dotwierdzeń powoda, art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt niewyłącza możliwości zawarcia przez wykonawcę usługi świadczonej na rzecz gminy - umowyz podwykonawcą, a w niniejszej sprawie zwierzętom zapewnione zostały miejscaw schronisku dla zwierząt, prowadzonym właśnie przez podwykonawcę. Co więcej, załączniknr 1 do uchwały Rady Miejskiej Łodzi z dnia 15 grudnia 2021 r. w §6 pkt 1jednoznacznie określał schronisko dla zwierząt, w którym mają być przechowywanezwierzęta ("Bezpieczna Przystań"). Na postawie umowy z dnia 10 stycznia 2022 r. Jan Kowalskiwykonuje zatem określone w niej usługi, zapewniając bezdomnym zwierzętom miejscaw schronisku "Bezpieczna Przystań" na podstawie umowy z dnia 1 lutego 2022 roku. Na marginesieniniejszych rozważań wskazać należy, że w ogłoszonym przetargu wzięły udział jedynie dwapodmioty, oba będące osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą. Żaden z nich nie mógł więc samzapewnić pełnej realizacji określonych ustawowo zadań, wobec czego w umowie z Miastem Łódźniezbędne było uwzględnienie możliwości przekazania przez wykonawcę umowy -zwierzęcia do odpowiedniego schroniska, co też nastąpiło.   Podsumowując, kwestionowana umowa nie jest sprzeczna z ustawą ani nie ma na celuobejścia ustawy. Nie zostało wykazane również naruszenie przez umowę zasad współżyciaspołecznego. Więcej działanie pozwanych było wypełnieniem przepisów prawa, mających nacelu właściwą opiekę nad bezdomnymi zwierzętami. Z uwagi na powyższe należało orzec, jakw punkcie 1-szym sentencji wyroku.   Konsekwencją rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu było rozstrzygnięciew przedmiocie kosztów procesu. Mając na uwadze wynik postępowania, a mianowicie to, żeżądanie powoda nie okazało się zasadne, Sąd na podstawie art. 98 w zw. z art. 99 k.p.c.obciążył go kosztami procesu, zobowiązując do zapłaty na rzecz pozwanych solidarnietytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1200 złotych,liczonej wg stawki minimalnej ustalonej na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia MinistraSprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie(tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1800).

/-/ SSO Anna Kowalska